Khô khớp gối không chỉ là tình trạng thường gặp ở người lớn tuổi mà còn ngày càng phổ biến ở người trẻ do lối sống thiếu vận động, thừa cân hoặc chấn thương thể thao. Đây là vấn đề cần được chú ý và can thiệp sớm vì nếu không điều trị kịp thời, người bệnh có thể phải chịu đựng những cơn đau dữ dội, hạn chế khả năng vận động, thậm chí đối mặt với nguy cơ thoái hóa khớp và tàn phế.
1. Khô khớp gối là gì?
Khô khớp gối là tình trạng lượng dịch hoạt trong khớp gối bị suy giảm cả về số lượng lẫn chất lượng, dẫn đến mất đi tính chất nhớt – đàn hồi vốn có của dịch khớp. Dịch khớp đóng vai trò như một chất bôi trơn sinh học, giúp giảm ma sát giữa các đầu xương, đồng thời cung cấp dưỡng chất cần thiết để nuôi dưỡng và bảo vệ sụn khớp. Khi dịch này giảm đi, khớp gối trở nên kém linh hoạt, các đầu xương va chạm nhiều hơn khi cử động, làm xuất hiện các triệu chứng như đau nhức, cứng khớp, có tiếng lạo xạo hoặc lục khục khi vận động.
Khớp gối là một trong những khớp lớn và chịu lực nhiều nhất trong cơ thể, giữ vai trò trung tâm trong việc nâng đỡ cơ thể và tham gia vào mọi chuyển động quan trọng như đi lại, leo cầu thang, đứng lên ngồi xuống hay chạy nhảy. Do đó, bất kỳ tổn thương hoặc rối loạn chức năng nào tại khớp gối – trong đó có khô khớp – đều ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động, chất lượng sống và tinh thần của người bệnh.
2. Nguyên nhân gây khô khớp gối
Khô khớp gối không phải là bệnh lý độc lập mà là hậu quả của nhiều nguyên nhân và yếu tố nguy cơ tác động đến cấu trúc và chức năng của khớp. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất:
2.1. Lão hóa và thoái hóa khớp
Theo thời gian, quá trình lão hóa tự nhiên khiến cơ thể suy giảm sản xuất collagen và dịch khớp. Lớp sụn khớp mỏng dần, mất tính đàn hồi; trong khi đó, bao hoạt dịch hoạt động kém hiệu quả, không tiết đủ lượng dịch cần thiết để bảo vệ và bôi trơn khớp. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây khô khớp ở người trung niên và cao tuổi.
2.2. Chấn thương và tai nạn
Các tổn thương cơ học tại khớp gối như bong gân, đứt dây chằng, rạn nứt xương dưới sụn, hay tổn thương bao hoạt dịch có thể gây viêm tại chỗ, dẫn đến rối loạn sản xuất dịch khớp. Nếu không được điều trị đúng cách, các chấn thương này dễ dẫn đến tình trạng khô khớp kéo dài và thoái hóa khớp thứ phát.