Trong suy nghĩ của nhiều người, bệnh khô khớp hay thoái hóa khớp là căn bệnh chỉ xuất hiện ở người cao tuổi. Tuy nhiên, ngày nay, tình trạng khô khớp ở người trẻ đang ngày càng phổ biến và có xu hướng trẻ hóa. Đây là vấn đề đáng báo động, bởi nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, nó có thể dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng ảnh hưởng đến khả năng vận động, chất lượng cuộc sống và sức khỏe lâu dài.
Khô khớp ở người trẻ là gì?
Khô khớp là hiện tượng lớp sụn khớp bị tổn thương hoặc thoái hóa, dẫn đến việc giảm tiết dịch khớp – chất bôi trơn giúp khớp hoạt động trơn tru và linh hoạt. Khi dịch khớp suy giảm, người bệnh sẽ cảm thấy các khớp khô, phát ra tiếng kêu lạo xạo khi vận động, đôi khi kèm theo đau nhức, sưng viêm và hạn chế vận động.
Mặc dù khô khớp thường được ghi nhận nhiều ở người trên 50 tuổi, nhưng thực tế trong những năm gần đây, các chuyên gia y tế ghi nhận sự gia tăng đáng kể các ca bệnh khô khớp ở người dưới 35 tuổi, đặc biệt là giới trẻ làm việc văn phòng hoặc người thường xuyên vận động sai cách.
Nguyên nhân gây khô khớp ở người trẻ
Hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp chủ động phòng ngừa và cải thiện tình trạng khô khớp. Dưới đây là những yếu tố chính dẫn đến khô khớp sớm ở người trẻ:
- Yếu tố bẩm sinh và bệnh lý nền: Một số rối loạn cơ xương khớp bẩm sinh như dị tật khớp, viêm bao hoạt dịch, hoại tử xương, bệnh gout, hoặc các bệnh lý tự miễn có thể làm thay đổi cấu trúc sụn khớp và dẫn đến giảm tiết dịch khớp. Những tổn thương này nếu không được kiểm soát hiệu quả có thể nhanh chóng dẫn đến thoái hóa và khô khớp, kể cả ở độ tuổi rất trẻ.
- Thói quen ít vận động: Ngồi lâu, ít vận động, đặc biệt là ở nhân viên văn phòng, học sinh – sinh viên, gây ra tình trạng cơ lỏng lẻo, sụn không được nuôi dưỡng tốt. Việc thiếu vận động khiến hệ cơ – dây chằng – gân xương bị suy yếu, làm tăng nguy cơ tổn thương và thúc đẩy quá trình thoái hóa khớp.
- Vận động quá mức hoặc sai cách: Ngược lại với lười vận động, vận động quá mức hoặc sai tư thế cũng là nguyên nhân gây tổn thương sụn khớp. Những người chơi thể thao cường độ cao, luyện tập không đúng kỹ thuật, hoặc thường xuyên mang vác vật nặng vượt quá sức chịu đựng của khớp sẽ dễ gặp tình trạng rách sụn, giãn dây chằng dẫn đến khô khớp sớm.
- Dinh dưỡng thiếu khoa học: Chế độ ăn thiếu canxi, vitamin D, collagen và các khoáng chất thiết yếu cho sụn khớp sẽ làm sụn dễ bị tổn thương và thoái hóa. Ngoài ra, việc sử dụng thường xuyên rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích cũng làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng và thúc đẩy tình trạng viêm và lão hóa sụn khớp.
- Thừa cân – béo phì: Mỗi kg cân nặng dư thừa gây áp lực gấp 3 – 5 lần lên khớp gối khi đi bộ hoặc chạy. Người bị béo phì có nguy cơ cao bị thoái hóa sớm tại các khớp chịu lực như khớp gối, khớp háng, cột sống, gây khô khớp và hạn chế vận động.
- Chấn thương, tai nạn: Tai nạn trong sinh hoạt, thể thao hoặc lao động có thể gây ra các chấn thương như gãy xương, rách sụn, bong gân… Nếu không được điều trị triệt để, các tổn thương này sẽ để lại di chứng lâu dài và làm gia tăng nguy cơ thoái hóa và khô khớp.
Dấu hiệu nhận biết khô khớp ở người trẻ
Một số biểu hiện giúp bạn nhận biết sớm tình trạng khô khớp bao gồm:
-
Cảm giác khớp khô, phát tiếng lục cục, lạo xạo khi cử động
-
Đau nhức nhẹ khi vận động, đặc biệt vào sáng sớm hoặc sau khi ngồi lâu
-
Cứng khớp, giảm linh hoạt
-
Thỉnh thoảng sưng, viêm nhẹ quanh khớp
-
Giảm sức bền, đau mỏi khi vận động mạnh
Nếu có những dấu hiệu trên, bạn nên chủ động đi khám chuyên khoa cơ xương khớp để được chẩn đoán và hướng dẫn điều trị kịp thời.
Giải pháp cải thiện khô khớp ở người trẻ
Tình trạng khô khớp ở người trẻ tuổi hoàn toàn có thể được cải thiện nếu bạn chủ động điều chỉnh lối sống và kết hợp các biện pháp hỗ trợ phù hợp. Dưới đây là những phương pháp khoa học, được chuyên gia khuyến nghị:
Xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý
-
Tăng cường thực phẩm giàu canxi (sữa, cá hồi, đậu nành, rau xanh đậm…)
-
Bổ sung vitamin D, C, K, omega-3 hỗ trợ hấp thu canxi và giảm viêm
-
Duy trì lượng đạm đầy đủ để tái tạo mô liên kết và duy trì khối cơ
-
Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, dầu mỡ, muối và đường gây viêm khớp.
Kiểm soát cân nặng lý tưởng
Giảm cân nếu đang thừa cân là một trong những giải pháp quan trọng nhất giúp giảm áp lực lên khớp, nhất là khớp gối. Chỉ cần giảm 5kg, bạn đã giảm được đến 50% nguy cơ thoái hóa và khô khớp.
Bổ sung dưỡng chất hỗ trợ khớp
Các vi chất và hoạt chất sinh học sau đây được chứng minh là có lợi cho sức khỏe khớp:
-
Glucosamine sulfate: kích thích tái tạo sụn khớp
-
Chondroitin sulfate: duy trì độ đàn hồi và giảm viêm
-
Collagen type II không biến tính: bảo vệ sụn khớp khỏi phân hủy
-
MSM, hyaluronic acid, Boswellia serrata: hỗ trợ giảm đau, tăng dịch khớp.
Vận động hợp lý và thường xuyên
-
Luyện tập thể thao nhẹ nhàng như: bơi lội, yoga, đạp xe, đi bộ nhanh
-
Tránh tập quá sức hoặc vận động sai tư thế
-
Luôn khởi động kỹ trước khi tập và giãn cơ sau khi tập luyện
-
Duy trì thói quen vận động đều đặn ít nhất 30 phút mỗi ngày
Tư thế sinh hoạt đúng cách
-
Ngồi làm việc đúng tư thế, tránh cong lưng, gập cổ, vắt chéo chân lâu
-
Không đứng hoặc ngồi một chỗ quá lâu, nên thay đổi tư thế thường xuyên
-
Tránh mang giày cao gót cả ngày, nên chọn giày đế bằng hoặc đế thấp có độ đàn hồi tốt
-
Khi bê đồ nặng, hãy gập gối thay vì cong lưng.
Khô khớp ở người trẻ không chỉ ảnh hưởng đến vận động mà còn đe dọa nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống nếu không được điều trị đúng cách. Tuy không gây nguy hiểm đến tính mạng ngay lập tức, nhưng tình trạng này có thể trở thành mãn tính, gây đau nhức kéo dài và tàn phế nếu chủ quan.
Hãy chủ động thay đổi lối sống khoa học, duy trì cân nặng lý tưởng, tập luyện hợp lý và bổ sung dưỡng chất cần thiết để phòng ngừa và cải thiện khô khớp sớm. Nếu bạn có dấu hiệu nghi ngờ khô khớp, hãy đến gặp bác sĩ chuyên khoa Cơ Xương Khớp tại Phòng khám Dr. Dũng để được thăm khám và hướng dẫn điều trị chuyên sâu.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Fanpage: Dr Thùy Dung (Bác sĩ Dung)
Website: drthuydung.com
TikTok: Dr Thuỳ Dung
Youtube: Dr Thuỳ Dung